Jak Shein i Temu przesterowały nasze szafy na styl „kopiuj-wklej”

Ostatnie lata przyniosły drastyczną zmianę w naszych nawykach zakupowych. Choć w mediach społecznościowych bezustannie mówimy o wyrażaniu siebie, autentyczności i szukaniu własnego stylu, rzeczywistość na ulicach miast wygląda zgoła inaczej. Paradoksalnie, im więcej mówimy o indywidualizmie, tym bardziej ubieramy się tak samo. Zamiast unikalnych krojów wygrywa najniższa cena, a rynek modowy masowo przejmują azjatyckie giganty e-commerce: Shein i Temu.

Wybór, który dyktuje portfel

Inflacja oraz wzrost ogólnych kosztów życia odcisnęły swoje piętno na budżetach domowych. Moda ze średniej półki cenowej – tradycyjne marki, do których chodziliśmy przez lata w galeriach handlowych – dla wielu stała się po prostu za droga. T-shirt za 120 zł czy marynarka za pół tysiąca złotych to wydatek, z którego coraz łatwiej zrezygnować.

W to miejsce błyskawicznie wskoczyły algorytmy marek typu Ultra-Fast Fashion. Shein i Temu nie tylko zaoferowały odzież w cenach, które wydają się wręcz nierealne, ale też stworzyły bezszwowy model zakupowy. Kupujemy częściej, więcej i za ułamek dawnej kwoty. Mechanizm jest prosty: po co inwestować w jedną, porządną rzecz, skoro za tę samą kwotę można otrzymać całą paczkę wypełnioną ubraniami na każdy dzień tygodnia?

Paradoks wyboru. Tysiące produktów, ta sama masowość

Wydawać by się mogło, że platformy oferujące setki tysięcy nowych wzorów tygodniowo powinny doprowadzić do eksplozji różnorodności na ulicach. Stało się jednak coś dokładnie odwrotnego. Algorytmy rekomendacji w aplikacjach zakupowych oraz na TikToku promują te same, chwilowe mikro-trendy (tzw. aesthetics). Sukces Shein i Temu polega na natychmiastowym wychwytywaniu tego, co wyświetla się na ekranach smartfonów i produkowaniu tego na masową skalę w kilkanaście dni.

W efekcie miliony osób na całym świecie kupują dokładnie te same, wirusowe fasony. Indywidualizm został zastąpiony przez chwilowe mody, które żyją po kilka tygodni, by zaraz ustąpić miejsca kolejnym. Stajemy się ubraniowo estetyczni, ale do bólu przeciętni i powtarzalni.

Jakość za grosze, czyli moda jednorazowego użytku

Trudno oczekiwać od koszulki za 15 zł czy spódnicy za 25 zł trwałości, która przetrwa próbę czasu. Szybkie kupowanie w sieci zmieniło nasz stosunek do ubrań. Odzież przestała być aktywem, a stała się produktem szybkozbywalnym – czymś na wzór plastikowego kubka.

Poliester, brak dbałości o wykończenie i słabej jakości szwy sprawiają, że ubrania po kilku praniach tracą kształt. Często jednak kierowani niską ceną wolimy kupić nową rzecz, niż dbać o to, co już mamy w szafie. W efekcie wchodzimy w błędne koło: kupujemy tanio, szybko wyrzucamy i kupujemy znowu.

Czy jest jeszcze ucieczka od szablonu?

Walka z trendem masowej i taniej mody nie jest łatwa, bo wymaga odejścia od natychmiastowej gratyfikacji, którą dają tanie zakupy z dostawą do domu.

Odpowiedzią części konsumentów staje się powrót do drugiego obiegu (second-handy, platformy typu Vinted) oraz trend na tzw. szafę kapsułkową (Capsule Wardrobe) – posiadanie mniejszej liczby ubrań, ale lepszej jakości, które można ze sobą swobodnie łączyć.

Dopóki jednak cena pozostanie głównym kryterium wyboru dla większości społeczeństwa, uliczny krajobraz nadal będzie dyktowany przez chińskie algorytmy logistyczne. Przestaliśmy ubierać się po to, by wyrazić siebie – zaczęliśmy ubierać się tak, by było tanio, szybko i "w trendzie" z social mediów.

autor: Łucja (modnymagazyn.pl)